Σκύρος

Επαγγέλματα της Σκύρου που χάνονται

Η Σκύρος πριν από μερικά χρόνια δεν ήταν έτσι όπως την ξέρουμε σήμερα. Η τεχνολογία της τότε εποχής ήταν σχεδόν άγνωστη στο νησί κι έτσι διατηρήθηκαν κάποια επαγγέλματα, που -όσο κι αν δεν έχουν ξεχαστεί- τείνουν να εκλείψουν. Τα πιο πολλά απ’ αυτά τα επαγγέλματα είχαν σχέση με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Υπήρχε το επάγγελμα του “αλογάρη” που σκοπό είχε τη βοήθεια στο αλώνισμα. Ο αλογάρης είχε στην κατοχή του άλογα που μισθώνονταν από γεωργούς όταν αυτοί τα χρειάζονταν.
Εξίσου σημαντικό και κερδοφόρο ήταν και το επάγγελμα του “αγωγιάτη”. Οι αγωγιάτες είχαν στην κατοχή τους γαϊδούρια ή άλογα με τα οποία έκαναν μεταφορές διαφόρων πραγμάτων σε περιοχές που δεν ήταν εύκολη η προσέγγιση.
Επειδή δεν υπήρχαν μηχανήματα για την κατασκευή σχοινιών, αναπτύχθηκε και γι’ αυτό το σκοπό ένα ιδιαίτερο επάγγελμα. Κάποια άτομα λοιπόν, έμαθαν να κατασκευάζουν σχοινιά (λιτάρια) από τρίχες κατσικιών.
Στον τομέα της γεωργίας αναπτύχθηκε το επάγγελμα του “ρετσινά”. Η εργασία των ρετσινάδων ξεκινούσε από την άνοιξη. Τότε πήγαιναν σε ορισμένα δένδρα και τα χάραζαν σε συγκεκριμένα σημεία. Μετά από αρκετό καιρό έβγαινε ρετσίνι, που το χρησιμοποιούσαν είτε για την κατασκευή κρασιού είτε για το νέφτι.
Το επάγγελμα του “καλαθοποιού” επίσης έχει χαθεί εξαιτίας της εξέλιξης. Παλιότερα, όταν δεν υπήρχαν οι πλαστικές σακούλες για τη μεταφορά πραγμάτων, ο καλαθοποιός έφτιαχνε καλάθια με τα οποία μετέφεραν ότι χρειαζόταν.
Εκτός από τους καλαθοποιούς υπήρχαν κι αυτοί που έφτιαχναν τσουβάλια και τροβάδες.
Ένας άλλος τομέας που επηρεάζεται σημαντικά από τη σημερινή τεχνολογική εξέλιξη είναι η υφαντουργία. Οι “υφάντρες” της παλιάς εποχής χρησιμοποιούσαν τον αργαλειό για την κατασκευή χαλιών ή και ρούχων. Τώρα πια, τη θέση του αργαλειού έχουν πάρει οι μηχανές.
Για την κατασκευή παπουτσιών υπήρχε ο “τσαγκάρης”, ο οποίος σίγουρα θα είχε πολλή δουλειά να κάνει…
Η τεχνολογία δεν έχει αφήσει ανέγγιχτο ακόμη και το επάγγελμα των οδοκαθαριστών. Μέσα στο χώρο της αγοράς, παλιότερα, χρησιμοποιούνταν ένα γαϊδουράκι με καλάθια στην πλάτη του ενώ τώρα χρησιμοποιείται μια τρίκυκλη μηχανή. Απ’ ότι φαίνεται τ’ απορρίμματα της παλιάς εποχής ήταν λιγότερα απ’ αυτά της τωρινής…
Η Σκύρος, ως νησί που είναι, αποτελούσε πέρασμα και προορισμό πολλών καραβιών. Επειδή όμως παλιότερα δεν υπήρχαν τα ηλεκτρονικά ραντάρ έπρεπε με κάποιο τρόπο να ξεχωρίζει η αρχή της στεριάς -ιδιαίτερα τη νύχτα. Γι’ αυτό το σκοπό κατασκευάζονταν φάροι στα πιο επικίνδυνα σημεία. Ο φάρος της Σκύρου, που βρίσκεται στην ομώνυμη τοποθεσία “Φανάρι”, θεωρείται από τους σημαντικότερους στην Ελλάδα.
Εκτός όμως απ’ τα επαγγέλματα που επηρεάζονται, λίγο ή πολύ, από την τεχνολογία υπάρχουν και κάποια άλλα που έχουν εξαφανιστεί τελείως στις μέρες μας. Όπως για παράδειγμα ο “μυλωνάς” που είχε ως ασχολία το άλεσμα του σιταριού ή άλλων δημητριακών. Για την μετάδοση των πληροφοριών, την ενημέρωση, την ανακοίνωση των αποφάσεων του δήμου ή και για την αναγγελία διάφορων γεγονότων, υπήρχε ο “ντελάλης”.
Ένα άλλο παραδοσιακό επάγγελμα ήταν ο “γανωτής”. Αυτός επιδιόρθωνε τα μπακιρένια αντικείμενα (ταψιά, χαρανιά κ.λ.π.) που πάθαιναν μικροζημιές από την χρήση τους ή φθείρονταν απ’ το χρόνο. Υπήρχε ακόμα και το επάγγελμα του “μπογιατζή”, ήταν αυτός που έφτιαχνε τα υφάσματα με τα οποία φτιάχνονταν οι στολές που φορούσαν. Τέλος, υπήρχε και το επάγγελμα του “παγοποιού”. Αυτός λοιπόν, μαζί με άλλους, παρασκεύαζαν πάγο και το έφτιαχναν σε στήλες. Οι νοικοκυρές καθημερινά αγόραζαν όσο πάγο ήθελαν -συνήθως ένα τέταρτο- αφού δεν υπήρχαν τα ηλεκτρικά ψυγεία για να τον διατηρήσουν.
Απ’ όσα αναφέρθηκαν γίνεται φανερή η επίδραση της τεχνολογίας στην καθημερινή παραδοσιακή ζωή της Σκύρου. Βεβαίως, η εξέλιξη αυτή μας βοήθησε, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής και προσφέροντας μας διάφορες “ανέσεις”. Καλό θα ήταν όμως να κρατάμε και μερικά στοιχεία από την παλιά ζωή της Σκύρου…